ANA BABAYA ─░Y─░L─░K -2-

Do├ž. Dr. Seyit AVCI seyitavci1968@mynet.com

─░taat ve iyilikte anne, babadan ├Ânce gelir. Zira ├žocu─čun ├╝zerinde annenin hakk─▒ daha fazlad─▒r. Had├«s-i ┼čerifte; anneye iyilik tavsiyesinin ├╝├ž defa arka arkaya zikredilmesi, ana hakk─▒n─▒n ├Ânemini g├Âstermek i├žindir. Ayr─▒ca ├žocuklar, babaya nisbetle annenin hakk─▒n─▒ yerine getirmede daha fazla gev┼čeklik g├Âsterirler. Annelerine kar┼č─▒ daha fazla nazlan─▒r, onlara kar┼č─▒ daha serbest davran─▒rlar. Annesinin ┼čefkat ve merhametinden emin oldu─ču i├žin genelde ondan korkmaz. Bunun i├žin de ev i├žinde ├žocuk annesine ├žo─ču defa isyan eder, emirlerine kar┼č─▒ gelir. Babas─▒na kar┼č─▒ bunu fazla yapamaz. Bir de baba, anneden daha g├╝├žl├╝ oldu─ču i├žin ona kar┼č─▒ ├ž─▒kamaz. Ama annenin zay─▒fl─▒─č─▒ndan ve ┼čefkatinden faydalanarak ona daha ├žok kar┼č─▒ ├ž─▒kar. Bunun i├žin babadan ├žok, anneye iyilik etme hususunda daha fazla durulmu┼čtur. Nitekim adam─▒n biri ─░bn-i AbbasÔÇÖa gelerek bir kad─▒na talip oldu─čunu, fakat kad─▒n─▒n ba┼čkas─▒n─▒ tercih etti─čini, bunun ├╝zerine kad─▒n─▒ k─▒skan─▒p ├Âld├╝rd├╝─č├╝n├╝, tevbe etse kabul edilip edilmeyece─čini sordu. ─░bn-i Abbas adama annesinin hayatta olup olmad─▒─č─▒n─▒ sordu. Adam hayatta olmad─▒─č─▒n─▒ s├Âyleyince ─░bn-i Abbas ├Âyle ise All├óhÔÇÖa tevbe etmesini, m├╝mk├╝n oldu─ču kadar OÔÇÖnun r─▒z├ós─▒n─▒ kazand─▒racak ameller yapmas─▒n─▒ s├Âyledi. Orada bulunanlardan birisi ─░bn-i AbbasÔÇÖa adam─▒n annesinin hayatta olup olmad─▒─č─▒n─▒ neden ├Â─črenmek istedi─čini sordu. Bunun ├╝zerine ─░bn-i Abbas, All├óhÔÇÖa yakla┼čt─▒racak ameller i├žinde anneye iyilik etmekten daha hay─▒rl─▒ bir amel bilmedi─čini s├Âyleyerek cevap verdi.1

Anneye itaatten sonra babaya itaat gelir. Efendimiz bir riv├óyette ├╝├ž kez anneye d├Ârd├╝nc├╝ kez babaya, bir ba┼čka riv├óyette de d├Ârt kez anneye be┼činci kez babaya iyilik yap─▒lmas─▒n─▒ emir buyurmu┼čtur.2

Ana-baba ├žocu─čuna zulmedip haks─▒zl─▒k yapm─▒┼č olsalar bile yine onlara iyi davranmak gerekir. ─░bn-i Abbas, AllahÔÇÖtan sevap bekleyerek ana-babas─▒na hizmet eden m├╝sl├╝mana, All├óhÔÇÖ─▒n cennetten iki kap─▒ a├žaca─č─▒n─▒, e─čer ana-babas─▒ndan biri bulunursa bir kap─▒ a├ž─▒laca─č─▒n─▒, ki┼či onlardan birini k─▒zd─▒r─▒p gazapland─▒r─▒rsa, onun r─▒z├ós─▒n─▒ kazanmad─▒k├ža, All├óhÔÇÖ─▒n o ki┼čiden r├óz─▒ olmayaca─č─▒n─▒, ana-baba ├žocu─čuna zulmetmi┼č bile olsalar durumun b├Âyle oldu─čunu, onlar─▒n r─▒z├ólar─▒n─▒ almad─▒k├ža, All├óhÔÇÖ─▒n da ondan r├óz─▒ olmayaca─č─▒n─▒ s├Âylerdi.3

____________________

1 Buhârî, Müfred, s. 14.

2 Buhârî, Müfred, s. 14; Ahmed, II, 402.

3 Buhârî, Müfred, s. 15.