Yollar ve Yolcular…

Sâdi PELENK

Bilmem fark─▒nda m─▒s─▒n─▒z? Bir bir d├Âk├╝l├╝verdi c├╝mle hasletlerimiz hazan yapraklar─▒ncaÔÇŽ Gayr─▒ bizi biz eden, bizim olan, bizleri bizcileyin ya┼čatan ve anlatan ├Âzelliklerimiz kalmad─▒ neredeyseÔÇŽ

Kim ne derse desin. Bu d├╝┼č├╝ncelerime ┬źeskiye ├Âzlem┬╗ ya da ┬źnostalji┬╗ ad─▒ verilemezÔÇŽ

Zira hi├ž kimse eskiden ├žekti─či s─▒k─▒nt─▒lara, yeniden talip olmak gibi bir ┬źham├ókat┬╗ ├Ârne─či sergileyemezÔÇŽ Sergileyemez ama g├╝zelli─čini an─▒lar─▒n─▒n sultan saray─▒na serdi─či k─▒rlar─▒ ve g├Âzlerine i├žirdi─či elvan elvan k─▒r ├ži├žeklerinin solmayan renklerini de, soysuz unutkanl─▒─č─▒n kurumu┼č s├╝ngeriyle silip atamaz kiÔÇŽ

Bir d├╝┼č├╝n├╝n, Allah a┼čk─▒na!..

Sizce yolculuk mu ┼čimdiki yolculuklar?.. Kulpundan tutup ├žeki┼čtirdi─činiz oyuncak araba gibi valizlerle biniyorsunuz u├ža─ča. Daha ne oluyor demeden bir ba┼čka iklimde a├ž─▒yorsunuz g├ÂzleriniziÔÇŽ Akl─▒n─▒z uyu┼čuyor, d├╝┼č├╝nceleriniz ke├žele┼čiyor kafan─▒zdaÔÇŽ

Yine bayanlarca veya delikanl─▒larca ikramda bulunulan, s─▒k s─▒k su isteyenlere y├╝ks├╝n├╝lmeden g├╝ler y├╝zle hizmet edilen, cam─▒ a├ž─▒lmayan, motor ve tekerleklerin asfaltta b─▒rakt─▒klar─▒ sesi ge├žirmeyen otob├╝slerle; sadece kitap okuyarak, uyuyarak ve uyu┼čarak yap─▒lan yolculuklar─▒ da bir t├╝rl├╝ sevemedim gittiÔÇŽ

Nerede o eski otob├╝s yolculuklar─▒?..

Daha biner binmez, ├Ânce yan─▒n─▒zdaki, sonra yak─▒n─▒n─▒zdaki ve daha sonra t├╝m yolcularla birer birer ve yava┼č yava┼č tan─▒┼čt─▒─č─▒n─▒z; ├Ânce kar┼č─▒l─▒kl─▒ sak─▒z, akide ┼čekeri gibi dil a├ž─▒c─▒lar─▒ sunup, daha sonra az─▒klar─▒n─▒z─▒ b├Âl├╝┼čt├╝─č├╝n├╝z, sohbetin koyula┼čt─▒─č─▒ demlerde ayn─▒ ┼čeye ├╝z├╝l├╝p, ayn─▒ ┼čeye g├╝l├╝┼čt├╝─č├╝n├╝z… Ve var─▒lan mola yerlerinde: ┬ź├çaylar ┼čirkettendir!┬╗ ikaz─▒yla, salk─▒ms├Â─č├╝tlerin ├╝rkek g├Âlgelerindeki ka─č┼čam─▒┼č tahta masalara kuruldu─čunuz, bir s├╝re sonra yeni bir ikazla yeniden otob├╝s├╝n├╝ze dolu┼čtu─čunuz o eski yolculuklar, eski s─▒k─▒nt─▒lara yeniden talip olmak m─▒d─▒r?..

Nimete ┼č├╝kran duyup, serinledi─činiz salk─▒ms├Â─č├╝t ve tahta masan─▒n yar─▒─č─▒ndan bir ara g├Âzg├Âze geldi─činiz mor cepkenli k├╝├ž├╝k b├Âce─če sessizce: ┬źKal─▒n sa─čl─▒cakla┬╗ diyebilmeyi ├Âzlemek mel├ónkoli depre┼čmesi midir sizce?..

─░├žinde sohbet edilmeyen, tan─▒┼č─▒lmayan, uyunan ve sadece okunan bug├╝nk├╝ otob├╝s yolculuklar─▒n─▒ d├╝┼č├╝nd├╝k├že: ┬ź├çok okuyan bilmez, ├žok gezen bilir.┬╗ vecizesini, acaba hangi otob├╝s├╝n buz gibi klimal─▒ suskunlu─čunda dondurmak gerekir, diye sormak istiyorumÔÇŽ

Ne yaz─▒k ki; ┬źuzay─▒p giden tren yollar─▒┬╗ i├žin yeni ┼čark─▒lar yap─▒lm─▒yor art─▒k. Hele: ÔÇťKara tren gelmez mÔÇÖola?ÔÇŁ diye kimsecikler sormuyor gayr─▒ÔÇŽ ├ç├╝nk├╝ kalmad─▒ o trenler ve o trenlere hasret bagaj─▒ verenlerÔÇŽ

┼×imdilerde, ┼čafa─ča a├ž─▒lan bir t├╝nel ├ž─▒k─▒┼č─▒nda; sevgilinin g├Âzya┼člar─▒nca ┼čebnemlenmiyor vagon pencereleriÔÇŽ Ve o vagon pencerelerinden uzay─▒p giden ovalara do─čru dal─▒p gidemiyor sevdal─▒ g├ÂzlerÔÇŽ Ovalar m─▒ ├žok kurak, g├Ân├╝ller mi ├žok ├žorak? (ki sevdalar y├╝reklerden epeyce ─▒rak.)

Siz hi├ž yolcular─▒n da kat─▒l─▒m─▒n─▒n sa─čland─▒─č─▒, t├╝rk├╝l├╝-m├ónili, bilmeceli-├Âd├╝ll├╝ bir otob├╝s yolculu─ču yapt─▒n─▒z m─▒ ┼čimdilerde?..

On saat, yirmi saat birlikte yolculuk yapt─▒─č─▒n─▒z ve size biti┼čik koltukta oturan yolcunun ad─▒n─▒ ├Â─črenebildiniz mi ┼ču son yolculuklar─▒n─▒zdan birinde?.. H├ólbuki o eski yolculuklarda de─čil ad, adresler bile al─▒n─▒r, y─▒llarca mektupla┼čmalara, tebrikle┼čmelere, bazen de ziyaretlere vesile olabilirdiÔÇŽ

Mektup, tebrik dedim de akl─▒ma geldi?..

Sahi nerede mektuplar? Bayram tebriklerini nereye saklad─▒lar?.. O kartlar ki, arkalar─▒nda dostlar─▒n, sevilenlerin, annelerin, evl├ótlar─▒n el yaz─▒lar─▒yla k├ó─č─▒da karalad─▒klar─▒ duygular─▒n─▒; ├Ân y├╝zlerinde ise ya zarif bir ├ži├že─čin resmini, ya g├╝zel bir ┼čehrin panoramas─▒n─▒ ta┼č─▒rlard─▒ genellikle. Ve bu kartlar, y─▒llarca l├óvanta kokan sand─▒klarda, kendileriyle ilgisi olmayan bir karton kutu i├žinde, zaman zaman ├ž─▒kar─▒l─▒p ac─▒ tebess├╝mlerle bak─▒lmak ├╝zere saklan─▒rlard─▒…

Varsa yoksa telefonlar var ┼čimdi. Cepte ta┼č─▒nan, resim ├žeken, ┼čark─▒ s├Âyleyen, film oynatan, ak─▒l hoplatan telefonlarÔÇŽ Ve bir de ┬źe-mail┬╗lerÔÇŽ (Ne demekse?..)

Ya┼člar─▒ yar─▒m y├╝zy─▒ldan a┼ča─č─▒ olanlar─▒n pek bilemeyecekleri, bir zamanlar─▒n ┬źsevk─▒yat trenleri┬╗ vard─▒ÔÇŽ Asker aday─▒ ta┼č─▒rd─▒ bu trenler. Kara-ya─č─▒z Anadolu fidanlar─▒, harman yerlerinden al─▒n─▒p, baba oca─č─▒ndan kopar─▒larak, ┬źasker oca─č─▒┬╗na ta┼č─▒n─▒rlard─▒ÔÇŽ

Vatan hizmeti. Elbette gideceklerÔÇŽ ┼×imdi de b├╝y├╝k bir sevin├žle gidiyor gen├žler. Ancak ├Âyle topluca de─čil. Sevk k├ó─č─▒tlar─▒ kendi ellerinde. ─░stedi─či ara├žla gidebiliyor birli─čineÔÇŽ Ama o zamanlar bir ba┼čkayd─▒ her ┼čey. Ula┼č─▒m zordu, haberle┼čme imk├óns─▒z denecek kadar g├╝├žt├╝ÔÇŽ

Yolcu edenler y─▒k─▒l─▒p kal─▒rlard─▒ dizlerinin ├╝zerine. Hele analar─▒n, hele bac─▒lar─▒n, hele yavuklular─▒n h├ólleri peri┼čand─▒ÔÇŽ Ya┼č ├žama┼č─▒r gibi yap─▒┼č─▒p kal─▒rlard─▒ istasyon tretuvarlar─▒n─▒n ta┼člar─▒naÔÇŽ

Ya gidenler?.. ─░lk kez yabay─▒-ora─č─▒ b─▒rak─▒p, ┬źpiyade t├╝fe─či┬╗ni kavrayaca─č─▒ nas─▒rl─▒ ellerinin aras─▒na ba┼č─▒n─▒ al─▒p, ├ženesini vagon penceresine veya arkada┼č─▒n─▒n omzuna dayayan ve kirpiklerine as─▒lan ya─čmura f─▒rsat vermemek i├žin bak─▒┼člar─▒n─▒ g├Âky├╝z├╝ne d├╝─č├╝mleyen gen├žlerin h├ólleri bir ba┼čka olurduÔÇŽ Onurlu bir ac─▒, yi─čit├že bir h├╝z├╝n gelip otururdu gen├ž y├╝reklerin dire─či k─▒r─▒k ota─č─▒na…

├ľnce ┬źhareket memuru┬╗nun g├Âsterdi─či ye┼čil ─▒┼č─▒─ča dalard─▒ ya┼čl─▒ g├Âzler. Ard─▒ndan, tiz bir d├╝d├╝k sesi, k─▒lcal bir damar gibi ├žekilirdi ci─čerlerdenÔÇŽ SonraÔÇŽ

Sonra mendiller sallan─▒rd─▒, tren sallan─▒rd─▒, d├╝nya sallan─▒rd─▒ yorgun bir istasyonun kampanas─▒ndaÔÇŽ

Ve ┬źkara tren┬╗, hasrete do─čru gidece─čini bilir, h├ólden anlard─▒ÔÇŽ ├ç─▒─čl─▒k gibi bir d├╝d├╝kle, a─člaya-inleye yol al─▒rd─▒ gurbete do─čruÔÇŽ Ve mendiller, buru┼č buru┼č kal─▒rd─▒ terli avu├žlarda…

Gayr─▒ ┬źy├ór yolunu┬╗ kollayan, ┬źbeyaz mendil┬╗ sallayan yok istasyonlardaÔÇŽ Kara trenlerin yerini beyaz trenler, mavi trenler ald─▒ alal─▒; kara sevdalar da terk ettiler ├žorak y├╝rekleriÔÇŽ

Siz hi├ž ┬źaktarma┬╗ yap─▒lacak k├╝├ž├╝k kav┼čak istasyonlar─▒n─▒n ─▒ss─▒zl─▒─č─▒n─▒ bir ak├žakavakla payla┼čt─▒n─▒z m─▒?.. ├ç─▒k─▒n─▒n─▒zdan ├ž─▒kard─▒─č─▒n─▒z az─▒─č─▒n─▒z─▒n k─▒r─▒nt─▒lar─▒na gelen ince belli k─▒rm─▒z─▒ kar─▒ncalarla, g├Ân├╝l diliyle bir sohbete giri┼čtiniz mi bir top ├žam─▒n dikenli g├Âlgesinde?..

Sahi, siz hi├žÔÇŽ

Tamam vazge├žtimÔÇŽ En iyisi, bunlar─▒ i├žimdeki salk─▒m s├Â─č├╝d├╝n g├Âlgesine uzanarak kendi kendime sormal─▒, kendi kendimle payla┼čmal─▒y─▒mÔÇŽ Anlad─▒─č─▒m kadar─▒yla; bundan b├Âyle ac─▒m─▒z─▒, sevincimizi, az─▒─č─▒m─▒z─▒ ve a┼čk─▒m─▒z─▒ payla┼čaca─č─▒m─▒z yolcular yok bu istasyonlardaÔÇŽ ─░├žimden bir ses: ┬źY─▒ld─▒r─▒m─▒n indirece─či hayal├« bir sevgiliyi bu bekleme salonunda beyhude bekleme!┬╗ diyorÔÇŽ

San─▒yorum, s├Ând├╝ i├žimdeki k├╝├ž├╝k istasyon binas─▒n─▒n dost ─▒┼č─▒─č─▒. Son treni de ka├ž─▒rd─▒k besbelli. Sesime ses verecek kimse yok mu bu karanl─▒klar─▒n arkas─▒nda? Biri s├Âylese bana; bir daha o: ÔÇťKara tren gelmez mÔÇÖola?..ÔÇŁ