─░SL├éMÔÇÖIN O─×LU SELMAN

Sami G├ľKS├ťN

Cennetin ├Âzledi─či insanlardan birisi olmas─▒ m├╝nasebetiyle, m├╝ÔÇÖmin ve m├╝sl├╝manlara her hususta ├Ârnek oldu─ču i├žin sizlere bu yaz─▒da Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖni anlatmak istiyorum.

Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri, ─░ranÔÇÖda mec├╗s├« d├«nine mensup bir ailenin ├žocu─ču olarak d├╝nyaya geldi. Babas─▒ ─░ranÔÇÖda kendilerine ┬źDikhan┬╗ denilen zengin bir ├žiftlik a─čas─▒yd─▒. ├çocuklu─čundan itibaren d├«nine ba─čl─▒ olan Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖni; kavminin d├«ni tatmin etmemi┼čti. S├╝rekli bir aray─▒┼č i├žindeydi.

Bir g├╝n ┼čehirlerine yak─▒n bir beldede ib├ódet eden h─▒ristiyanlarla kar┼č─▒la┼čt─▒. Onlar─▒n ├óyinlerini seyretti ve kendilerinden dinleri hakk─▒nda bilgi ald─▒. Eve geldi─činde, g├Ârd├╝klerini ve dinlediklerini babas─▒na da anlatt─▒. Ancak babas─▒ kendi dinlerinin daha ├╝st├╝n oldu─čunu s├Âyleyerek, o─člunun tekrar kiliseye gitmesine izin vermedi. Ancak Hazret-i Selman, hakikat aray─▒┼č─▒ndan vazge├žmeyecekti. Nitekim k─▒sa bir s├╝re sonra bir yolunu bularak, evinden ka├žt─▒. Ard─▒ndan da bir ticaret kervan─▒na kat─▒larak H─▒ristiyanl─▒─č─▒n merkezi olan Suriye taraf─▒na gitti. Burada bir papaz─▒n yan─▒nda yeni d├«nini ├Â─črenmeye karar verdi. Sadra ┼čif├ó ar─▒yor fakat bulam─▒yordu. Musul, Nusaybin, Amuriye ┼čehirlerinde hep derman arad─▒…

T├óbi oldu─ču son r├óhib, Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖne ┼ču tavsiyede bulundu:

ÔÇťO─člum, d├╝nyada art─▒k bizim mesle─čimizde ve yolumuz ├╝zerinde bulunan kimseyi tan─▒m─▒yorum. Ancak ─░brahimÔÇÖin d├«ni ├╝zere g├Ânderilecek PeygamberÔÇÖin gelmesi ├žok yak─▒nd─▒r. Bil ki O; Arap topraklar─▒nda zuhur edecek, sonra iki ta┼čl─▒k aras─▒nda bir yere hicret edecektir. E─čer bir yolunu bulursan benim ├Âl├╝m├╝mden sonra o diyara git.ÔÇŁ

H─▒ristiyan ├ólimden bu s├Âzleri duyan Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri derh├ól Arabistan taraflar─▒na giden bir kervana kat─▒ld─▒. Vadi-i Kur├ó denilen yere geldiklerinde, kervandakiler onu k├Âle olarak bir yahudiye satt─▒lar. Devir c├óhiliyye devriydi. B├Âyle gasp ve ya─čmalar yayg─▒nd─▒. Bir s├╝re sahibinin yan─▒nda kald─▒. Buraya MedineÔÇÖden gelen Kureyzao─čullar─▒ÔÇÖna mensup bir ba┼čka yahudi Hazret-i Selm├ónÔÇÖ─▒ sahibinden sat─▒n alarak MedineÔÇÖye getirdi. B├Âylece kader, onu as─▒l hedefine kendili─činden ula┼čt─▒rm─▒┼č oldu.

Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri, MedineÔÇÖde iken s├╝rekli olarak Araplardan bir peygamber ├ž─▒kmas─▒n─▒ bekliyordu. Nihayet haber kendisine ula┼čt─▒. MekkeÔÇÖde Hazret-i Muhammed -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- kendisini son Peygamber olarak il├ón etmi┼čti. Medineliler aras─▒nda ger├žekle┼čen konu┼čmalar─▒ dinledik├že, PeygamberÔÇÖe ula┼čma iste─či daha da art─▒yordu. Ancak kendisi bir k├Âleydi, bu sebeple sahibini terk etmesi m├╝mk├╝n de─čildi, ├╝stelik MekkeÔÇÖden de epey bir uzakta bulunuyordu.

Nihayet bir g├╝n sahibinin bah├žesinde ├žal─▒┼č─▒rken Hazret-i Peygamber -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin MekkeÔÇÖden MedineÔÇÖye hicret etti─či ve KubaÔÇÖda konaklad─▒─č─▒ haberini ald─▒. Haberi duyunca heyecan ve hayretini, sevin├ž ve ne┼česini gizleyemedi. ├ľfkeyle irkilen sahibi, k─▒zg─▒nl─▒kla Selm├ónÔÇÖa bir tekme vurdu ve tokat atarak onu darp etti. Fakat o, ba┼č─▒na gelenlere hi├ž ald─▒rm─▒yordu. Zira y─▒llarca pe┼činden ko┼čtu─ču hakikatin habercisi gelmi┼čti. Bu sebeple daha MedineÔÇÖye ula┼čmadan Son El├žiÔÇÖyi KubaÔÇÖda kar┼č─▒lamaya karar verdi. Yan─▒nda g├Ât├╝rd├╝─č├╝ hurmalar─▒ da Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖe teslim etti. Daha sonra tekrar sahibinin yan─▒na geri d├Ând├╝.

MedineÔÇÖye hicretin ger├žekle┼čmesinden sonra da Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖnin Hazret-i Peygamber sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-╩╝in yan─▒na gidi┼č geli┼čleri devam etti. K─▒sa bir s├╝re sonra m├╝sl├╝manlar─▒n aras─▒na d├óhil oldu. Ancak onun k├Âleli─či devam ediyordu. Hicretin be┼činci y─▒l─▒na kadar bu ┼čekilde ya┼čad─▒. Dolay─▒s─▒yla Hendek Sava┼č─▒ÔÇÖndan ├Ânce gaz├ólara i┼čtirak edemedi. Bu arada PeygamberimizÔÇÖin tavsiyesiyle efendisi ile anla┼čma yapmak s├╗retiyle h├╝rriyetine kavu┼čmaya ├žal─▒┼čt─▒. Ancak Yahudi olan sahibi, ondan ├Âdemesi m├╝mk├╝n olmayacak bir mebl├ó─č talep etti. Bunun ├╝zerine Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- ash├ób─▒ndan, karde┼čleri SelmanÔÇÖa yard─▒m etmelerini istedi. Neticede m├╝sl├╝manlar─▒n yard─▒mlar─▒yla istenen mebl├ó─č kar┼č─▒land─▒ ve Hazret-i Selman h├╝rriyetine kavu┼čtu. Allah Ras├╗l├╝ onu sah├óbeden EbuÔÇÖd-Derd├ó -rad─▒yall├óhu anh- ile karde┼č yapt─▒.

Yurdundan uzak bir insan oldu─ču i├žin MedineÔÇÖde m├╝sl├╝manlar ona sahip ├ž─▒k─▒p, himaye ettiler. O kadar ki, onu kendilerinden saymak i├žin ashab aras─▒nda tatl─▒ bir yar─▒┼č ba┼člad─▒. Muh├ócirler;

ÔÇťSelman bizdendir!ÔÇŁ diyerek kendilerinden sayarken, ensar da;

ÔÇťSelman bizdendir. Biz ona sahip ├ž─▒kmaya daha l├óy─▒─č─▒z!ÔÇŁ iddias─▒nda bulundular. Bunun ├╝zerine Allah Ras├╗l├╝ -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖni sevince gark eden ┼ču il├ón─▒ yapt─▒:

ÔÇťSelman bizdendir, ehl-i beytimizdendir.ÔÇŁ (─░bn-i SaÔÇśd, Tabak─üt, IV, 83) B├Âylece Allah Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n hem sohbetlerine i┼čtirak ediyor hem de ash├ób-─▒ suffeye d├óhil olarak ilim tahsil ediyordu. PeygamberimizÔÇÖe olan y├╝ksek muhabbetleri ve yak─▒nl─▒─č─▒yla pe┼čin m├╝k├ófatlar g├Ârerek ilimde y├╝ksek mevk├«lere ula┼čt─▒. Neticede PeygamberimizÔÇÖin;

ÔÇťMuhakkak Selm├ón ilimle dolmu┼čtur!ÔÇŁ (Buh├ór├«, Savm, 50) m├╝jdesine mazhar oldu.

Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖnin Allah Ras├╗l├╝ÔÇÖn├╝n d├Âneminde ad─▒n─▒n duyulmas─▒na sebep olan en ├Ânemli h├ódise Hendek Sava┼č─▒ÔÇÖd─▒r. Uhud Sava┼č─▒ÔÇÖnda kesin bir netice elde edememi┼č olan Mekke m├╝┼črikleri, hicretin be┼činci y─▒l─▒nda (m. 627) kalabal─▒k bir ordu ile MedineÔÇÖye do─čru harekete ge├žmi┼člerdi. Asker say─▒s─▒ bak─▒m─▒ndan ├žok kalabal─▒k olan d├╝┼čman ordusuna, m├╝sl├╝manlar─▒n bir meydan sava┼č─▒yla kar┼č─▒ durmalar─▒ zor g├Âr├╝n├╝yordu. ├ťstelik Medine, ├╝├ž taraftan a├ž─▒k bir ┼čehirdi. Bu itibarla m├╝dafaas─▒ da olduk├ža zordu. Dolay─▒s─▒yla yeni bir savunma stratejisine ihtiya├ž vard─▒. Peygamberimiz bu konuda ash├ób─▒yla bir isti┼č├óre yapt─▒. Herkesin tek tek g├Âr├╝┼č├╝n├╝ ald─▒. Bu esnada s├Âz alan Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri ┼ču teklifi yapt─▒:

ÔÇťEy All├óhÔÇÖ─▒n Ras├╗l├╝! Bizler ─░ranÔÇÖda d├╝┼čman s├╝varilerinin h├╝cumuna kar┼č─▒ etraf─▒m─▒z─▒ hendekle ├ževirir, kendimizi ├Âyle savunurduk. ┼×imdi de b├Âyle yapamaz m─▒y─▒z?ÔÇŁ Bu fikir, ba┼čta Peygamberimiz olmak ├╝zere b├╝t├╝n sah├ób├« taraf─▒ndan kabul g├Ârd├╝. Buna g├Âre MedineÔÇÖnin a├ž─▒k olan kuzey y├Ân├╝ boyunca hendek kaz─▒lacak ve d├╝┼čman─▒n h├╝cumu ├Ânlenecekti.

M├╝┼črikler sava┼č i├žin MedineÔÇÖye gelip derin ve geni┼č hendekle kar┼č─▒la┼č─▒nca ├žok ┼ča┼č─▒rd─▒lar. Sava┼č ba┼člayacakt─▒ ama hendek engel oluyordu. Ancak taraflar birbirlerine ok atabiliyorlard─▒. Engeli a┼čmaya te┼čebb├╝s eden d├╝┼čman s├╝varileri derh├ól geri p├╝sk├╝rt├╝l├╝yordu. ├çarp─▒┼čma bu ┼čekilde 15-20 g├╝n devam etti. Ge├žen zaman, m├╝sl├╝manlar─▒n lehine i┼čliyordu. ├ç├╝nk├╝ m├╝┼čriklerin erzaklar─▒ azal─▒yor, sab─▒rlar─▒ t├╝keniyor, ┼čehri ellerine ge├žirme ├╝mitleri kalm─▒yordu. Bu ┼čekilde Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖnin teklifi Allah -celle cel├ól├╝h├╗-╩╝nun yard─▒mlar─▒yla, m├╝sl├╝manlar b├╝y├╝k bir tehlikeden kurtulmu┼č oldular.

Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri; ilim, faz├«let ve z├╝hd bak─▒m─▒ndan da ash├ób─▒n en ├Ânde gelenlerinden birisi oldu. Ayn─▒ zamanda EfendimizÔÇÖden 60 civar─▒nda hadis riv├óyet etmi┼čtir.

─░b├ódetlere d├╝┼čk├╝nl├╝─č├╝ ile tan─▒nan Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri, m├╝sl├╝manlara bu noktada ┼č├Âyle tavsiyede bulunmu┼čtur:

ÔÇťBe┼č vakit namaz─▒ muntazam k─▒l─▒n! B├╝y├╝k g├╝nah i┼člemedi─činiz m├╝ddet├že be┼č vakit namaz, k├╝├ž├╝k g├╝nahlara keff├óret olur. ├çok ib├ódet ederek kendini ib├ódet edemeyecek h├óle getirmekten sak─▒n. Vasat bir ┼čekilde, fakat devaml─▒ olarak ib├ódet et.ÔÇŁ

Ras├╗lullah -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem- Efendimiz, Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- Hazretleri hakk─▒nda ┼č├Âyle buyurmu┼čtur:

ÔÇťCennet ├╝├ž ki┼čiyi ├Âzler. Bunlar; Ali, Amm├ór ve Selm├ónÔÇÖd─▒r.ÔÇŁ (Tirmiz├«, Men├ók─▒b, 34)

Y├╝ce Rabbimiz bizlere Selm├ón-─▒ F├óris├« -rad─▒yall├óhu anh- HazretleriÔÇÖnin hakikate ula┼čma gayretinden hisseler nas├«b eylesin… ├ém├«n…