ÂHİRET İNANCI

YAZAR : Sami G├ľKS├ťN

Din, fert ve toplum hayat─▒n─▒ her y├Ân├╝yle ku┼čatan; ├«man, ib├ódet, ahl├ók ve mu├ómel├ótla ilgili il├óh├« kanunlar b├╝t├╝n├╝d├╝r. Bu de─čerler b├╝t├╝n├╝n├╝n; ├«man ┼č├╝m├╗l├╝nde yer alan en ├Ânemli k─üidelerinden biri, ├óhirete ├«mand─▒r.

├éhirete ├«man; d├╝nyada yap─▒lan davran─▒┼člara g├Âre ya sa├ódet dolu bir hayat veya belirli bir s├╝resi yahut da b├╝t├╝n├╝ azaplarla ├ževrili, ebed├« bir hayat ya┼čamak i├žin, ├Âl├╝mden sonra tekrar dirilmeye inanmakt─▒r.

─░nsan─▒n varl─▒─č─▒ bir bitki gibi yaln─▒z d├╝nya hayat─▒ ile s─▒n─▒rl─▒ de─čildir. Kan p─▒ht─▒s─▒ ile ba┼člayan beden├« yap─▒m─▒z, yer alt─▒nda ├ž├╝r├╝y├╝p toprak olurken; insan─▒n ├Âz├╝ ve ger├žek ki┼čili─či olan ruh, ├óhiret dedi─čimiz ebed├« d├╝nyada, varl─▒─č─▒n─▒ ve yeni hayat─▒n─▒ devam ettirecektir.

Dolay─▒s─▒yla hayat; sadece d├╝nyadan ibaret olmad─▒─č─▒ gibi, bu hayat─▒n son buldu─ču ├Âl├╝m de bir yok olu┼č de─čildir; yeni ve ebed├« bir hayat─▒n ba┼člang─▒c─▒d─▒r.

├éhiret; iyi veya k├Ât├╝, d├╝nyada i┼členen her davran─▒┼č─▒n hesab─▒n─▒n verilece─či ve neticede hak edilen sonuca g├Âre, bir hayata sahip olunaca─č─▒ bir yerdir. Onun i├žin Sevgili Peygamberimiz;

ÔÇťAk─▒ll─▒ insan, nefsini hesaba ├žeken ve ├Âl├╝mden sonras─▒ i├žin haz─▒rl─▒k yapan kimsedir.ÔÇŁ (Tirmiz├«, K─▒y├óme, 25) buyurmu┼čtur.

Bilindi─či gibi insan─▒ di─čer mahl├╗kattan ay─▒ran en ├Ânemli ├Âzelli─či akl─▒d─▒r. Akl─▒n esas vazifesi ise nefis muhasebesi yapmak, gelece─čini ve ├óhiretini d├╝┼č├╝nmek ve ebed├« ├ólem i├žin haz─▒rlanmakt─▒r. ├ç├╝nk├╝ insan, ├Âl├╝m ger├že─čini ve ondan sonras─▒n─▒ g├Âz ard─▒ edemez.

├éhiret g├╝n├╝ne ve bu d├╝nyada yapt─▒─č─▒ her ┼čeyin hesab─▒n─▒ tek tek verece─čine inanmayan bir insan; d├╝nya hayat─▒n─▒ m├ón├óland─▒ramaz, ya┼čama a┼čk─▒ ve emelleriyle dolu, canl─▒ ve gayeli bir hayat s├╝remez, kendini faz├«lete ve y├╝ce gayelere y├Ânlendiremez.

├éhiret g├╝n├╝ ve hesaba ├žekilme inanc─▒, ki┼čiyi bencillik ve a┼č─▒r─▒l─▒klardan al─▒koyar. Ba┼čkalar─▒na daha sayg─▒l─▒ olmay─▒ sa─člar. Her att─▒─č─▒ ad─▒m─▒n hesab─▒n─▒ yapar. Do─čru ve d├╝r├╝st olur. Haks─▒zl─▒ktan ve haram lokma yemekten sak─▒n─▒r. Bunun i├žindir ki, ├óhiret g├╝n├╝ne ├«man konusu; KurÔÇÖ├ón-─▒ KerimÔÇÖde ├žok├ža i┼členmekte, varl─▒─č─▒ ve olu┼č ┼čekli, ┼čuurlara yerle┼čtirilmektedir. ├éhiret hayat─▒ b├╝t├╝n ayr─▒nt─▒lar─▒yla anlat─▒lmakta; cennet ve nimetleri, cehennem ve azab─▒ gayet a├ž─▒k bir ┼čekilde tasvir edilmektedir.

Cen├ób-─▒ Hak KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin Te─č─üb├╝n S├╗resi 7. ├óyet-i kerimesinde ┼č├Âyle buyurmaktad─▒r:

ÔÇť─░nk├ór edenler, ├Âld├╝kten sonra tekrar dirilmeyeceklerini ileri s├╝rerler.

De ki:

┬źÔÇôHay─▒r! (Zannetti─činiz gibi de─čil!..)

Rabbime andolsun ki;

ÔÇóSiz, mutlaka diriltileceksiniz.

ÔÇóSonra yapt─▒klar─▒n─▒z size haber verilecektir.

ÔÇóBu ise All├óhÔÇÖa kolayd─▒r.┬╗ÔÇŁ

├éhiret inanc─▒, insan─▒n davran─▒┼člar─▒na iki ┼čekilde tesir eder:

Biri, say─▒s─▒z nimetlerle donat─▒lan cennete girme ve Cem├ólull├óhÔÇÖa kavu┼čma arzusu ile iyiliklere y├Ânelmektir.

Di─čeri de, ├že┼čitli azaplarla ku┼čat─▒lan cehenneme gitme korku ve endi┼česi ile k├Ât├╝l├╝klerden sak─▒nmakt─▒r.

Her iki durum da insanlar─▒n hayr─▒nad─▒r. ├ç├╝nk├╝ b├Âylesi bir inan├ž; toplumda iyiliklerin, dolay─▒s─▒yla mutluluk ve huzurun artmas─▒n─▒ sa─člamaktad─▒r. Di─čer y├Ân├╝yle de, k├Ât├╝l├╝klerden sak─▒nmak s├╗retiyle; h─▒rs─▒zl─▒k, zin├ó, gasp, adam ├Âld├╝rme, hak tecav├╝z├╝, i├žki, kumar, kul hakk─▒ gibi kendine ve ba┼čkas─▒na zarar veren her t├╝rl├╝ olumsuzlu─čun, ki┼činin amel defterine g├╝nah olarak yaz─▒lmas─▒na ve ├óhirette hesab─▒n─▒n sorulmas─▒na vesile olmaktad─▒r.

─░yilik yapanlar hakk─▒nda Allah Te├ól├ó ┼č├Âyle buyurur:

ÔÇť─░nanan ve yararl─▒ i┼čler yapanlar i├žin ho┼č bir hayat, g├╝zel bir istikbal vard─▒r.ÔÇŁ (er-RaÔÇśd, 29)

Di─čer bir ├óyette ise y├╝ce Rabbimiz;

ÔÇťOnlar─▒, alt─▒ndan ─▒rmaklar akan cennetlere koyaca─č─▒z. Orada ebed├« olarak kalacaklard─▒r.ÔÇŁ (en-Nis├ó, 57) buyurmaktad─▒r.

├Ämanl─▒ ve g├╝zel amel sahibi m├╝ÔÇÖminler, KurÔÇÖ├ón-─▒ Ker├«mÔÇÖin ifadesiyle ┼ču nimetlere n├óil olacaklard─▒r:

ÔÇťYapt─▒klar─▒na kar┼č─▒l─▒k, onlar i├žin saklanan mutlu k─▒l─▒c─▒ nimetleri hi├ž kimse bilmez.ÔÇŁ (es-Secde, 17)

─░sl├óm d├«ninin hedefi, insan─▒n d├╝nya ve ├óhiret sa├ódetini temin etmektir. Dolay─▒s─▒yla k├ómil insan, AllahÔÇÖtan hakk─▒yla korkar. Kimseye k├Ât├╝l├╝k etmez. Herkese iyilik eder. Ad├ólete, il├óh├« hukuka ri├óyet eder. Nefsi i├žin sevdi─či ┼čeyleri ba┼čkas─▒ i├žin de sever. Nefsi i├žin k├Ât├╝ g├Ârd├╝─č├╝ ┼čeyleri ba┼čkas─▒ i├žin de k├Ât├╝ g├Âr├╝r. All├óhÔÇÖa tevekk├╝l ve ├«timat eder. Gayretli ve azim sahibi olur. Bu g├╝zel hasletlerle i├ž i├že olan k├ómil insan─▒n yeti┼čmesi, ancak il├óh├« d├«nin takv├ó ┼čuuru ve ├óhirette yapt─▒klar─▒n─▒n hesab─▒n─▒ verme inanc─▒ ile m├╝mk├╝nd├╝r.

Cemiyetin d├╝zeni ve intizaml─▒ olmas─▒;

Ô×ó D├«nin muhafazas─▒,

Ô×ó Akl─▒n muhafazas─▒,

Ô×ó Neslin muhafazas─▒,

Ô×ó Can─▒n muhafazas─▒ ve

Ô×ó Mal─▒n muhafazas─▒ ile m├╝mk├╝nd├╝r.

Bu temel esaslar g├Âzetilmezse, hayat d├╝zeni k├Âk├╝nden sars─▒l─▒r. ─░nsanlar aras─▒nda huzursuzluk, karga┼ča ve ter├Âr ba┼č g├Âsterir. ─░nsanlar─▒n i┼člerinde, g├╝├žlerinde d├╝zensizlik ortaya ├ž─▒kar. B├Âyle bir toplum hem d├╝nyan─▒n hem de ├óhiretin dengesini kaybeder. ├éhiret ve ├Âld├╝kten sonra dirilmeye ├«m├ón─▒n yer almad─▒─č─▒ bir inan├ž sistemiyle, bu t├╝rden dengesizlikler giderilemez. ├ç├╝nk├╝ ├óhiret inanc─▒n─▒n yer almad─▒─č─▒ inan├ž sistemine g├Âre; insanlar ├Âld├╝kten sonra ├ž├╝r├╝r, bir ot gibi yok olup topra─ča kar─▒┼č─▒r gider. Ayr─▒ca onlarda haram ve hel├ól mefhumu da yoktur. Cennet, cehennem, s─▒rat, hesap, kitap gibi de─čerlerden de mahrumdurlar.

Hul├ósa; ├óhiret inanc─▒, ├«man hayat─▒m─▒z─▒n en ├Ânemli k─üidelerinden biridir. Biz m├╝ÔÇÖmin olarak KurÔÇÖ├ónÔÇÖda ifade edilen ┼ču hakikate inan─▒yoruz:

ÔÇťZerre kadar hay─▒r i┼čleyen m├╝k├óf├ót─▒n─▒ g├Ârecek, zerre kadar k├Ât├╝l├╝k yapan da cezas─▒n─▒ g├Ârecektir.ÔÇŁ (ez-Zilz├ól, 7-8)

M├╝sl├╝man; bunun i├žin, att─▒─č─▒ her ad─▒m─▒n hesab─▒n─▒ iyi yapmak durumundad─▒r. ├ç├╝nk├╝ her h├ól├╝k├órda; insan─▒n korkular─▒, ┼č├╝pheleri, ├ócizli─či, ├žaresizli─či, yaln─▒zl─▒─č─▒, mahrumiyeti, ba┼čar─▒s─▒zl─▒─č─▒, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒, sevgisizli─či, pek ├žok arzu ve isteklerinin kar┼č─▒lanmamas─▒; g├╝nahlar, ─▒st─▒raplar, ac─▒lar, su├žluluk duygusu, pi┼čmanl─▒k, hayal k─▒r─▒kl─▒─č─▒, haks─▒zl─▒k ve ad├óletsizlik gibi h├óllerde din ve Allah inanc─▒ insan i├žin en ├Ânemli bir s─▒─č─▒nak ve ├╝mit kayna─č─▒d─▒r. Onun i├žin Cen├ób-─▒ Hak; ├óhirete inananlar─▒, Bakara S├╗resiÔÇÖnin hemen ba┼č─▒ndaki ├óyetlerde ├Âverek ┼č├Âyle buyuruyor:

ÔÇťO kitap (KurÔÇÖ├ón) onda asla ┼č├╝phe yoktur. O, m├╝ttak├«ler (sak─▒nanlar ve ar─▒nmak isteyenler) i├žin bir yol g├Âstericidir. Onlar gayba inan─▒rlar, namaz k─▒larlar, kendilerine verdi─čimiz mallardan Allah yolunda harcarlar. Yine onlar, Sana indirilene ve SenÔÇÖden ├Ânce indirilene ├«m├ón ederler; ├óhiret g├╝n├╝ne de kesinkes inan─▒rlar. ─░┼čte onlar, Rablerinden gelen bir hid├óyet ├╝zeredirler ve kurtulu┼ča erenler de ancak onlard─▒r.ÔÇŁ (el-Bakara, 2-5)

─░nsan iyi bir d├╝┼č├╝n├╝rse ┼čunu g├Âr├╝r: ├éhirete ├«man ve ├Âl├╝m bir yok olu┼č de─čildir. ÔÇťEsas hayat ├óhiret hayat─▒d─▒r.ÔÇŁ ├éhirete ├«man; insan─▒n g├╝venip ba─članaca─č─▒ en ├Ânemli ┼čeyin, ├«m├ón─▒n ┼čartlar─▒ do─črultusunda bir hayat s├╝rerek, All├óhÔÇÖa ├«man ve ├óhiret inanc─▒ oldu─čunda, hi├ž bir ┼č├╝phe olmad─▒─č─▒ hakikatine ula┼čt─▒r─▒r insan─▒.

Cen├ób-─▒ Hak bizleri, ├óhiret inanc─▒ sa─člam olan m├╝ÔÇÖminlerden eylesin… ├ém├«n…