KINALI KED─░N─░N KUYRU─×U

YAZAR : Dr. Halis Ç. DEMİRCAN demircan@istanbul.edu.tr

├çocukken k─▒┼člar─▒ ├žok s─▒k hastalan─▒rd─▒m.

Yine b├Âyle bir k─▒┼č g├╝n├╝; k├Âydeki anneannemin evinde, ate┼čler i├žinde yat─▒yordum.

Doktora gitmi┼č, il├ó├žlar─▒m─▒ alm─▒┼č, eve gelmi┼čtik. ─░─čne olmak i├žin i─čneci Fatma Teyzeyi bekliyorduk.

Bir s├╝re sonra kap─▒ h─▒zl─▒ h─▒zl─▒ ├žal─▒nd─▒, gelmi┼čti. H─▒zl─▒ bir ┼čekilde odaya girdi hemen ├žantas─▒n─▒ a├žt─▒, metal i─čne kutusunu ├ž─▒kar─▒p kuzineli soban─▒n ├╝zerine koydu.

Her zaman b├Âyle h─▒zl─▒ hareket eder, sanki bir yerlere yeti┼čmek ister gibi bir h├óli olurdu.

─░─čnelerin kaynamas─▒n─▒ beklerken; ├╝zerindeki tertemiz siyah yeldirmesi,* ba┼č─▒nda bembeyaz t├╝lbendi ile yan─▒ma oturdu. Yuvarlak tel ├žer├ževeli g├Âzl├╝klerin ard─▒ndan p─▒r─▒l p─▒r─▒l parlayan, zeki bak─▒┼čl─▒ g├Âzlerini bana dikti. G├╝l├╝mseyerek k─▒nal─▒ elleriyle ellerimi tuttu;

ÔÇťÔÇôNas─▒ls─▒n kuzum?ÔÇŁ deyip ate┼čime bakt─▒.

G├Âzlerim k─▒nal─▒ ellerine tak─▒lm─▒┼čt─▒, elleri tamamen k─▒nal─▒yd─▒. Soranlara; ┬źMikroplara kar┼č─▒ koruyor.┬╗ derdi.

Her geli┼činde; i─čne kutusunun kaynamas─▒n─▒ beklerken, hem ├žocuklar─▒n i─čne korkusunu gidermek i├žin hem de kedileri ├žok sevdi─či i├žin kedilerle ilgili hik├óyeler anlat─▒rd─▒:

Yavru bir kedi, kuyru─čuyla oynuyormu┼č. Bunu g├Âren ya┼čl─▒ bir kedi sormu┼č:

ÔÇôNeden kuyru─čunu koval─▒yorsun?

Yavru kedi cevaplam─▒┼č:

ÔÇôMutlulu─čun kuyru─čumda oldu─čunu ├Â─črendim. Onu yakalad─▒─č─▒mda mutlulu─ča kavu┼čaca─č─▒m. Bu sebeple onu koval─▒yorum.

Bunun ├╝zerine ya┼čl─▒ kedi ┼č├Âyle demi┼č:

ÔÇôSenin ya┼č─▒nda ben de mutlulu─čun kuyru─čumda oldu─čunu d├╝┼č├╝nm├╝┼čt├╝m. Sonra ┼čunu fark ettim; ne zaman onu yakalamaya ├žal─▒┼č─▒p, kovalasam benden uzakla┼č─▒yor, ne zaman kendi yoluma gitsem hep pe┼čimden geliyor.

Bu arada; soban─▒n ├╝zerinde kaynay─▒p, art─▒k steril olan i─čne kutusunun kapa─č─▒n─▒ a├ž─▒p bir pens yard─▒m─▒yla i─čnelerin i├žinden birisini se├žip enjekt├Âre ge├žirdi. ─░─čneyi ucu yukar─▒da kalacak ┼čekilde kutuya yaslad─▒. Suland─▒r─▒c─▒ ampul├╝ eline al─▒p, ├╝st bo─čumunda kalan s─▒v─▒y─▒ parma─č─▒yla t─▒k t─▒klayarak alt k─▒sma ge├žirdi. K├╝├ž├╝c├╝k bir testereyi o ├╝st bo─čuma s├╝rterek incelttikten sonra, parmaklar─▒yla t─▒k diye kopard─▒. Suland─▒r─▒c─▒ s─▒v─▒y─▒ enjekt├Âre ├žekti ve i─čneyi di─čer eline ald─▒─č─▒ kuru il├ó├ž ┼či┼česinin l├óstik tapas─▒na bat─▒r─▒p suland─▒r─▒c─▒y─▒ i├žine boca etti. ─░ki elinin aras─▒na ald─▒─č─▒ bu il├ó├ž ┼či┼česini h─▒zla ovu┼čturarak i├žindeki il├óc─▒ eritti. Yeniden i─čneyi al─▒p l├óstik tapaya bat─▒rd─▒. Kar─▒┼čm─▒┼č olan il├óc─▒ enjekt├Âre ├žekti. ├çantas─▒ndan ├ž─▒kard─▒─č─▒ silindir ┼čeklindeki cam pamukluktan, bir par├ža pamuk kopar─▒p kolonyayla ─▒slatt─▒. Di─čer eliyle i├žinde il├ó├ž bulunan enjekt├Âr├╝ yukar─▒ do─čru kald─▒r─▒p, i─čnenin ucuna bakarak dikkatli bir ┼čekilde i├žinde hava kalmayacak ┼čekilde -biraz─▒n─▒ da havaya- f─▒┼čk─▒rtt─▒.

Ate┼čin etkisiyle b├╝y├╝l├╝ g├Âzlerle o k─▒nal─▒ ellerin seremonisini izliyordum;

ÔÇťÔÇôHaydi kuzum, d├Ân bakal─▒m arkan─▒!ÔÇŁ demesiyle kendime geldim.

Birka├ž g├╝n s├╝ren bu seremonilerden sonra iyile┼čirdim.

─░─čneci Fatma Teyze; yetmi┼čli ya┼člarda, kocas─▒ erken vefat etti─či i├žin evinde kedisiyle ya┼čayan yaln─▒z bir han─▒md─▒.

O; k├Ây├╝n sadece i─čnecisi de─čil, ayn─▒ zamanda k├Ây├╝n ebesiydi. K─▒r─▒k ├ž─▒k─▒k bak─▒m─▒, yara pansuman─▒, di┼č ├žekimi gibi t─▒bb├« m├╝dahalelerin yan─▒ s─▒ra; kavga edenlere arabuluculuk edip bar─▒┼čt─▒r─▒r, evlenme ├ža─č─▒ gelenlere ve dullara uygun e┼č bulur, yani k─▒saca her ba┼č─▒ s─▒k─▒┼čan ona ko┼čard─▒.

K├Âyde bir evden di─čerine yeti┼čir, herkesin derdine ├žare olmaya ├žal─▒┼č─▒r, bundan da ├žok mutlu olurdu.

K─▒┼č geceleri kom┼čular─▒n bir araya geldi─či, ├╝zerinde ├žay kaynayan kuzineli sobalar─▒n oldu─ču odalarda toplan─▒l─▒p yap─▒lan sohbetlerin birinde, kulak misafiri olmu┼čtum:

─░─čneci Fatma Teyzenin ├žok mutlu bir yuvas─▒ varm─▒┼č, kocas─▒ belediyede otob├╝s ┼čof├Âr├╝ imi┼č. Her sabah i┼če giderken onun ├žorbas─▒n─▒ haz─▒r eder, u─čurlar; ak┼čam geldi─činde kap─▒da kar┼č─▒lay─▒p terli─čini aya─č─▒na giydirirmi┼č. Aralar─▒ndaki bunca muhabbete ra─čmen ├žocuklar─▒ olmuyormu┼č.

Bir ak┼čam i─čneci Fatma Teyzenin kocas─▒ eve elinde bir kedi yavrusuyla gelmi┼č:

ÔÇôHay─▒rd─▒r bey, nereden buldun bu enci─či?

ÔÇôSorma han─▒m; bu sabah belediyeden otob├╝s├╝ ald─▒m, tam yola ├ž─▒kacakken ├Ân├╝me f─▒rlad─▒ analar─▒, ne ettiysem olmad─▒, araban─▒n alt─▒nda kald─▒, inip bakt─▒m ki ├Âlm├╝┼č hayvanca─č─▒z. ├çok ├╝z├╝ld├╝m. O s─▒rada g├Ârd├╝m onlar─▒, ├╝├ž tane yavru ko┼čturuyor etrafta. Ald─▒m onlar─▒ garaja g├Ât├╝r├╝p bir karton kutunun i├žine yerle┼čtirdim, annelerini de bir a─čac─▒n dibine g├Âm├╝p i┼čime d├Ând├╝m. Ak┼čam garaja d├Ând├╝─č├╝mde ilk i┼čim o karton kutuya bakmak oldu; ama bir de bakt─▒m ki, di─čer yavrular ortada yok. Sadece bu enik kalm─▒┼č, ben de ald─▒m eve geldim.

ÔÇô─░yi ettin bey!

O g├╝nden sonra o kedicik onlar─▒n evinde ya┼čamaya ba┼člam─▒┼č. Zaten birka├ž ay sonra da kocas─▒ ├ón├« bir kalp hastal─▒─č─▒ sebebiyle vefat etmi┼č.

├çok sevdi─či kocas─▒n─▒n erken ya┼čta ├Âlmesi onu ├žok ├╝zm├╝┼č.

Bir ara ortal─▒klardan kaybolmu┼č.

Bu ortadan kayboldu─ču g├╝nlerden bir Cuma g├╝n├╝; kom┼čumuz onu, ├ťsk├╝darÔÇÖdaki Aziz Mahmud H├╝d├óy├« Efendi CamiiÔÇÖne namaz k─▒lmaya girdi─činde g├Ârm├╝┼č. Bir k├Â┼čeye ├žekilmi┼č, elinde tesbih, du├ó eder vaziyetteymi┼č. Sonraki hafta da yine ayn─▒ yerdeymi┼č.

─░─čneci Fatma Teyze bir s├╝re sonra tekrar k├Âye d├Ânm├╝┼č ve evinde kedisiyle birlikte ya┼čamaya ba┼člam─▒┼č.

G├╝nlerden bir g├╝n, ak┼čama do─čru karde┼čimin aya─č─▒ burkuldu, ├žok can─▒ yan─▒yordu, annem bana hemen; ┬ź─░─čneci Fatma Teyzeni ├ža─č─▒r!┬╗ dedi.

Evimizin arkas─▒ndan kestirmeden ko┼čarak ─░─čneci Fatma Teyzenin evine ula┼čt─▒m. Tek katl─▒, m├╝stakil, eski bir evdi. Hava hayli kararm─▒┼čt─▒, evin l├ómbas─▒n─▒n yand─▒─č─▒ d─▒┼čar─▒dan g├Âr├╝l├╝yordu. D─▒┼čar─▒dan seslendim ama ses yoktu. Kap─▒y─▒ ├žalmaya ├žal─▒┼čt─▒m; tahta kap─▒ya vurunca kap─▒ biraz araland─▒, bir daha seslendim yine ses yoktu. Kap─▒ aral─▒─č─▒ndan i├žeride bir hareket oldu─čunu fark ettim, dikkatli bak─▒nca i├žeride iki tane kedi g├Ârd├╝m.

Bir kez daha;

ÔÇťÔÇôAnnem sizi ├ža─č─▒r─▒yor!ÔÇŁ diye seslendim.

Evde olmad─▒─č─▒na karar verince, kap─▒y─▒ ├žekip ana yoldan eve d├Ând├╝m ki ─░─čneci Fatma Teyze bizdeydi;

ÔÇťÔÇôFatma Teyze nas─▒l geldin buraya?ÔÇŁ dedim.

G├╝lerek;

ÔÇťÔÇôDamlar─▒n ├╝st├╝nden atlayarak geldim kuzum.ÔÇŁ dedi.

ÔÇťÔÇôBize gelmen gerekti─čini nereden bildin?ÔÇŁ dedim.

ÔÇťÔÇôSen s├Âyledin ya kuzum, annem ├ža─č─▒r─▒yor diye…ÔÇŁ

ÔÇťÔÇôAma sen evde yoktun…ÔÇŁ deyince;

ÔÇťÔÇôEvdeydim, sen geldi─činde mutfaktayd─▒m.ÔÇŁ dedi.

Bir taraftan da tatl─▒ tatl─▒ g├╝l├╝ms├╝yordu.

Y─▒llar sonra, o ak┼čam├╝zeri, o kap─▒ aral─▒─č─▒ndan g├Ârd├╝─č├╝m g├Âr├╝nt├╝y├╝ g├Âz├╝mde canland─▒rd─▒─č─▒mda; ┬źkedilerden birinin ├Ân patileri, sanki k─▒nal─▒ gibi, k─▒z─▒l bak─▒r rengi miydi?┬╗ diye d├╝┼č├╝nmekten kendimi alamam.

Ancak ┼ču bir ger├žek ki, o; ├žok sevdi─či kocas─▒n─▒n yas─▒n─▒ tutarken, hik├óyedeki kedinin, kendi kuyru─čunun pe┼čine d├╝┼čt├╝─č├╝ gibi, ┼čahs├« mutluluklar pe┼činde ko┼čmak yerine, ald─▒─č─▒ ir┼čad gere─či, kendini insanlara hizmete adam─▒┼čt─▒. Bu ┼čekilde belirledi─či yolda da art─▒k mutluluklar onun pe┼činden gelir olmu┼čtu.

Sa─čl─▒cakla kal─▒n.

____________________________________

* Baz─▒ Karadeniz k├Âylerinde; kad─▒nlar─▒n elbiselerinin ├╝zerine giydi─či, pard├Âs├╝ benzeri, ├Ânl├╝k ┼čeklinde siyah giysi.