Dr. H├╝seyin K├ómi B├ťY├ťK├ľZER ile M├╝l├ókat

Dr. H├╝seyin K├ómi B├ťY├ťK├ľZER K─░MD─░R?
Dr. H├╝seyin K├ómi B├ťY├ťK├ľZER, 1938ÔÇÖde AntalyaÔÇÖda do─čdu. ─░stanbul Teknik ├ťniversitesinde m├╝hendis olarak lisans e─čitimini, Ege ├ťniversitesinde doktoras─▒n─▒ tamamlad─▒. ├ľ─čretim g├Ârevlili─či yapt─▒. 1981-1984 y─▒llar─▒ aras─▒nda Almanya Bochum ├ťniversitesinde do├žentlik i├žin akademik ├žal─▒┼čmalar yapt─▒. 1986 y─▒l─▒nda, market raflar─▒n─▒ dolduran fabrikasyon g─▒da maddelerinde kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒ meseleleri dile getiren; ┬źGIDA RAPORU. Yediklerimiz, ─░├žtiklerimiz Hel├ól mi, Haram m─▒?┬╗ isimli kitab─▒n─▒ yay─▒nlad─▒. Bu ara┼čt─▒rmalar─▒n─▒n sonucunda fabrikasyon ├╝retilmi┼č g─▒dalar─▒m─▒z─▒n hel├ól ve sa─čl─▒kl─▒ olup olmad─▒─č─▒n─▒ tahkik ederek, belgelendirecek bir kurulu┼čun olu┼čturulmas─▒n─▒n ┼čart oldu─ču noktas─▒na gelince, G─░MDES (G─▒da ve ─░htiya├ž Maddeleri Denetleme ve Sertifikalama Ara┼čt─▒rmalar─▒ Derne─či)nin kurulu┼čunu organize etti. H├ólen bu derne─čin Genel Ba┼čkanl─▒─č─▒n─▒ y├╝r├╝tmektedir. ─░ngilizce ve Almanca bilen H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER, evli ve 7 ├žocuk sahibidir.

Hel├ól G─▒da ve ─░htiya├ž Maddeleri Mevzuundaki ─░hmallerimize

B─░R AN ├ľNCE TEVBE ETMEL─░!..

Y├╝zak─▒: Ramazan ay─▒ m├╝nasebetiyle bu ay dosya konumuzu hel├ól-haram hass├ósiyetimiz ├╝zerinde belirledik. Bu konunun bir ├žer├ževesi de kulland─▒─č─▒m─▒z fabrikasyon ├╝r├╝nlerin hel├ól olup olmad─▒─č─▒… Bu konuda en yetkili kurumlardan G─░MDESÔÇÖin kurucusu olarak sizinle bir hasbih├ól ger├žekle┼čtirmek istedik.

Helâl gıda konusu nedir? Bir müslümanın hayatındaki yeri nedir?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Hel├ól g─▒da konusu, bir m├╝sl├╝man i├žin ├žok ├Ânemli bir konuyu ihtiv├ó etmektedir. ├ç├╝nk├╝ hel├ól g─▒da, bir m├╝sl├╝man─▒n olmazsa olmaz─▒, onun ├«m├ón├« bir meselesi… Bu kadar ├Ânemli bir konuya dikkat edilmemesi bizim i├žin maalesef ├╝z├╝nt├╝ verici bir olay. Ama; ┬źZarar─▒n neresinden d├Ânersek k├órd─▒r.┬╗ hesab─▒yla biz bu konuyu; toplumumuza, milletimize anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. B├Âylece en k─▒sa zamanda kaybetti─čimiz mesafeyi, zaman─▒ tel├ófi ederiz diye d├╝┼č├╝n├╝yoruz.

Biz hel├ól konusunda asl─▒nda yeni bir ┼čey ke┼čfetmi┼č de─čiliz. Kitab─▒m─▒z inz├ól buyuruldu─čundan itibaren, Peygamberimiz -sall├óll├óhu aleyhi ve sellem-ÔÇÖin had├«s-i ┼čerifleriyle de, g├╝n y├╝z├╝ne ├ž─▒k─▒yor ki biz hel├ól ve tayyib g─▒dalarla beslenmek zorunday─▒z. Hel├ól ile beslenmedi─čimiz takdirde, du├ólar─▒m─▒z─▒n dah├« kabul edilmeyece─či bildiriliyor. Bu kadar ├Ânemli bilgilere, t├ólimatlara, emirlere muhatap oldu─čumuz h├ólde; ┼čimdi biz konuyu yeniden g├╝ndeme getiriyor ve ortaya anlatmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. Neden?

├ç├╝nk├╝ 100 y─▒ldan beri yeme, i├žmelerimizi biz kontrol etmiyoruz, ba┼čkalar─▒ kontrol ediyor. Biz kendimizi kontrol edemez duruma gelmi┼čiz. Bizi neden ba┼čkalar─▒ kontrol ediyor?

├ç├╝nk├╝ onlar suyun ba┼č─▒n─▒ tutmu┼člar. Onlar ├╝retiyorlar, onlar form├╝le ediyorlar. Biz de onlara bakarak; ┬źHerh├ólde bunlar g├╝zel ┼čeyler…┬╗ deyip, onlar─▒ taklit ederek ├╝retmeye ba┼čl─▒yoruz ve insanlar─▒m─▒za yedirmeye ├žal─▒┼č─▒yoruz. H├ólbuki onlar─▒n meydana getirdikleri g─▒da sistemi ne yaz─▒k ki, All├óhÔÇÖ─▒n bize izin verdi─či s─▒n─▒rlar i├žerisinde bir g─▒da sistemini bar─▒nd─▒rm─▒yor.

Mesel├ó; bizde domuz kesinlikle hem necis, hem haram! Onun hi├žbir zerresini, hi├žbir eczas─▒n─▒, hi├žbir maddesini kullanma iznine sahip de─čiliz. Ama maalesef 100 y─▒ldan beri bu sistemi ele ge├žirmi┼č olan bat─▒, b├Âyle bir s─▒n─▒rlamaya sahip de─čil. Dolay─▒s─▒yla domuz; onlar i├žin en k─▒ymetli ├╝r├╝n, malzeme. Onun her zerresinden, her eczas─▒ndan birtak─▒m maddeler ├╝reterek, insanlar─▒n hatt├ó hayvanlar─▒n ├╝retiminde, beslenmesinde kullan─▒l─▒r duruma gelmi┼č. Bu ├žok korkun├ž bir durum, korkun├ž bir tablo ve biz maalesef 100 y─▒ldan beri bu tabloyla ├žoluk ├žocu─čumuzu; besleyerek, b├╝y├╝terek, yeti┼čtirmek durumunda olduk. ┼×imdi bunun fark─▒na vard─▒k ve tevbe edip, kendi pozisyonumuzu All├óhÔÇÖ─▒n istedi─či ├žizgiye getirmek durumunday─▒z.

Y├╝zak─▒: Bu d├Ân├╝┼č nas─▒l olmal─▒? Hayat─▒n her sahas─▒n─▒ kapsayan bir meseleden bahsediyoruz?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Hel├óli istiyorsak; ├╝r├╝nlerle, ├╝retimlerle, fabrikalarla, ├óletlerle, cihazlarla, makinelerle, bizim yeniden hemh├ól olmam─▒z l├óz─▒m. Yani bizim iste─čimize g├Âre bir ├╝retim yapabilecek duruma gelmemiz l├óz─▒m. Bunun i├žin cidd├« ├žal─▒┼čmalar yapmam─▒z gerekiyor. Dolay─▒s─▒yla G─░MDES bu ihtiya├žtan dolay─▒ ortaya ├ž─▒kt─▒. G─░MDES fabrika m─▒ kuracak? Hay─▒r. G─░MDES makine mi ├╝retecek? Hay─▒r. G─░MDES g─▒da maddesi mi ├╝retecek? Hay─▒r. Bunlar─▒ yapmak isteyenleri koordine edecek, kontrol edecek ve m├╝sl├╝manlar─▒n ihtiyac─▒na cevap verecek ┼čekilde ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ sa─člayacak. Ba┼čka ├žaremiz yok. ├ç├╝nk├╝, d├╝nya kadar paraya ihtiya├ž var, d├╝nya kadar elemana ihtiya├ž var. Ama G─░MDES gibi kurumlar, bu ├žal─▒┼čmalar─▒ bir kadro olarak olu┼čturursa, firmalar─▒ t├╝ketici grubu olan, m├╝sl├╝man insanlarla kar┼č─▒la┼čt─▒rarak bir ├ž├Âz├╝m bulma durumunda olabileceklerdir.

Nitekim bunu yapt─▒k. 2005 y─▒l─▒nda kurulmu┼č olduk. Devletin dernekler kanununa dayal─▒ maddelerine istin├óden; ┬źG─▒da ve ─░htiya├ž Maddeleri Denetleme ve Sertifikalama Ara┼čt─▒rmalar─▒ Derne─či┬╗ ┼čeklinde kuruldu ve buna ba─čl─▒ olarak da G─░MDES Hel├ól ├ťr├╝nleri Ara┼čt─▒rma Enstit├╝s├╝ ┼čeklinde bir de kurum olu┼čturduk. Dolay─▒s─▒yla bu derne─če ba─čl─▒ bu kurumla, bug├╝n d├╝nyada s├Âz├╝ne itibar edilen bir kurum kimli─či ortaya ├ž─▒kt─▒, elh├ómd├╝lill├óh.

2005ÔÇÖte kurulduk ama 2009 y─▒l─▒nda ancak milletler aras─▒ ortamda G─░MDES bir s├Âz sahibi olacak duruma geldi ve bug├╝n sadece T├╝rkiyeÔÇÖde 6 bin ├že┼čit ├╝r├╝n├╝n kontrol├╝n├╝ ve 350-400 firman─▒n sertifikalama ├žal─▒┼čmalar─▒n─▒ yap─▒yor. Bu bizim i├žin sevindirici bir durum ama yeterli de─čil.T├╝keticiler ┼čuurlu h├óle geldik├že firmalar da mecburen bu kontrol├╝ bizim gibi kurumlara yapt─▒rmak zorunda kalacak ve b├Âylece bug├╝n piyasada a┼ča─č─▒ yukar─▒ 50 bin ├že┼čit ├╝r├╝n varsa, 50 bin ├že┼čidi de bizim kontrol├╝m├╝zden ge├žmi┼č olarak, insanlara sunulacak.

Y├╝zak─▒: Hel├ól sertifikas─▒ sadece g─▒da konusunda m─▒, yoksa ba┼čka sahalarda da sertifika veriyor musunuz?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Hocaefendilerimiz, f─▒k─▒h hocalar─▒m─▒z, teknik bilim kurulu hocalar─▒m─▒z ile birlikte, toplumu ilgilendiren alt─▒ konuda birer standart sistemi olu┼čturduk.

G─▒da maddelerinde standartlar─▒m─▒z var.

Kozmetik ├╝r├╝nlerinde standartlar─▒m─▒z var.

Sa─čl─▒k ├╝r├╝nlerinde standartlar─▒m─▒z var.

Ayr─▒ca mesel├ó toplumdaki fertler sosyal olarak ├že┼čitli seyahatler yap─▒yorlar de─čil mi? Gitti─či yerlerde ─░sl├ómÔÇÖa uygun bir otel, ─░sl├ómÔÇÖa uygun bir restaurant, ─░sl├ómÔÇÖa uygun bir yolculuk program─▒ uygulayacak hass├ósiyete sahip olmas─▒ l├óz─▒m. Bunun i├žin Hel├ól Turizm Standard─▒ diye bir standart olu┼čturduk. Hem oteller, hem de restaurantlar, hatt├ó yolculuk ┼čartlar─▒ dah├« bu konuda bu standard─▒n i├žine giriyor.

G─▒da ve kozmeti─čin d─▒┼č─▒nda kullan─▒lan pek ├žok ├╝r├╝n var. Mesel├ó tekstil ├╝r├╝n├╝ diyebilece─čimiz, hayvan├« katk─▒lardan meydana gelmi┼č ├╝r├╝nler var. Mesel├ó; deriden ceket yap─▒l─▒yor, deriden ├žanta yap─▒l─▒yor, deriden koltuk yap─▒l─▒yor. Domuz derisinden yap─▒lm─▒┼č bir koltuk kullanabilir miyiz? Domuz derisinden yap─▒lm─▒┼č bir ├žantayla dola┼čabilir miyiz? Tekstil sekt├Âr├╝nde bile, oturdu─čumuz koltu─čun derisi veya ├╝zerimize giyece─čimiz bir deri ceketin derisi konusunda; bilgi sahibi olmam─▒z, soru┼čturmam─▒z l├óz─▒m. Neden? ├ç├╝nk├╝ her ┼čey birbirine kar─▒┼čm─▒┼č durumda.

Bir grubun CEOÔÇÖsu durumunda olan bir karde┼čimiz bir g├╝n telefon a├žt─▒. Bana;

ÔÇťBir arkada┼č─▒m, ├╝zerimdeki deri ceketin domuz derisinden yap─▒lm─▒┼č oldu─čunu s├Âyl├╝yor. Bu i┼čin uzman─▒ o. Ne yapaca─č─▒m?ÔÇŁ

D├╝┼č├╝n├╝n yani bu karde┼čimiz okumu┼č, g├Ârm├╝┼č ve bir toplumun lideri durumunda olan birisi. O dah├« s─▒rt─▒nda domuzun derisinden yap─▒lm─▒┼č bir ceketle dola┼č─▒yor. ├ľ─črendi─či zaman t├╝yleri diken diken oluyor. Dolay─▒s─▒yla bunlar─▒n hem kontrol├╝ hem de frenlenmesi gerekiyor. Tabi├« frenlenebilmesi i├žin de bizim gibi kurumlar─▒n, toplumu ayd─▒nlatmas─▒ gerekiyor. Bilgilendirmesi gerekiyor. Bilin├žli h├óle gelen toplum, sorgulayacak. Sorgulad─▒─č─▒ zaman da, kar┼č─▒daki ay─▒b─▒n─▒ gizleyemeyecek. A├ž─▒─ča ├ž─▒kacak. O zaman da piyasadan s├╝r├╝lm├╝┼č olacak. Ya o yanl─▒┼člar─▒n─▒ d├╝zeltecek veyahut da bu ┼čekilde ya┼čamas─▒ m├╝mk├╝n olmayacak. B├╝t├╝n bunlar f─▒kh├« meseleler ve ─░sl├ómÔÇÖ─▒n h├╝r iradesiyle ┼čekillenmesi icap eden hususlar.

Mesel├ó hangi hayvan─▒n k─▒llar─▒ndan yap─▒lan f─▒r├žay─▒ kullanabiliriz? Di┼č f─▒r├žas─▒ veya ya─čl─▒ boya f─▒r├žas─▒… Maalesef T├╝rkiyeÔÇÖde hi├ž kimsenin haberi yok: Bunlar maalesef domuz k─▒llar─▒ndan yap─▒l─▒yor. Yani evinizde bir yer boyamak isteyeceksiniz. Bir boya bir de f─▒r├ža alacaks─▒n─▒z ama o f─▒r├ža, domuz k─▒l─▒ndan yap─▒ld─▒─č─▒ i├žin, bu durum s├╝rekli domuzla birlikte olman─▒za sebep olacak. Mesel├ó; pidelerimizin, lahmacunlar─▒m─▒z dah├« ├╝zerine domuz k─▒llar─▒ndan yap─▒lm─▒┼č f─▒r├žalarla ya─č ves├óire s├╝r├╝l├╝yor. ┼×imdi b├╝t├╝n bunlar─▒n incelenmesi, mutlaka kontrol alt─▒na al─▒nmas─▒ gerekiyor. Bu konular─▒ da i├žine alan bir standart olu┼čturduk.

Dolay─▒s─▒yla bu standartlarla m├╝sl├╝man topluma, m├╝sl├╝man ├╝mmete; ┬źBug├╝n├╝n ┼čartlar─▒nda ─░sl├ómÔÇÖa ayk─▒r─▒ olmayacak bir ya┼čant─▒y─▒ nas─▒l in┼č├ó edebiliriz?┬╗ sorusunun cevab─▒n─▒ sunmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. Bunu mutlaka birilerinin sunmas─▒ gerekiyordu onu da Cen├ób-─▒ Hak, bize nasip buyurdu. Biz bunu yapmaya ├žal─▒┼č─▒yoruz. Daha iyi yapacak arkada┼člar, karde┼čler ├ž─▒karsa; bu g├Ârevi onlara seve seve veririz. Bug├╝n bunu yapmak isteyenleri de davet ediyoruz. Gelin, bize yard─▒mc─▒ olun! Bu i┼či en g├╝zel ┼čekilde yapal─▒m.

T├╝rkiye s─▒n─▒rlar─▒ d─▒┼č─▒nda da ├╝mmetin b├╝y├╝k bir k─▒sm─▒ var. T├╝rkiyeÔÇÖde 76-77 milyon diyoruz ancak d├╝nyan─▒n ├Âb├╝r taraflar─▒nda iki milyar m├╝sl├╝man ya┼č─▒yor. Dolay─▒s─▒yla onlarla entegrasyon i├žinde olmam─▒z l├óz─▒m. Onlarla birlikte hareket etmemiz l├óz─▒m.

Y├╝zak─▒: Siz bu sertifikasyon s├╝recinde sadece tek bir f─▒kh├« mezhebi mi ├Âl├ž├╝ al─▒yorsunuz?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Hay─▒r, d├Ârt mezhebi birden g├Âz ├Ân├╝nde bulunduruyoruz. Hanef├«, ┼×├ófi├«, M├ólik├«, Hanbel├« mezheblerinin f─▒k─▒h kurallar─▒na g├Âre ayr─▒ ayr─▒ hareket ediyoruz.

Mesel├ó tavuk kesimi… Tavu─čun elde kesilmesi, besmele ├žekilmesi ve kesen ki┼činin m├╝sl├╝man olmas─▒ k├óf├«. Fakat mesel├ó Hanbel├« mezhebi; ┬źHay─▒r k├óf├« de─čildir, kasab─▒n m├╝sl├╝man olmas─▒ tamam, ancak biz m├╝sl├╝manl─▒─č─▒n─▒ be┼č vakit namaz k─▒lma ┼čart─▒yla ├Âl├ž├╝yoruz. Dolay─▒s─▒yla kesen ki┼či be┼č vakit namaz k─▒lm─▒yorsa biz o tavu─ču yemeyiz┬╗ diyor. Bir tavuk kesimh├ónesine gitti─čimiz zaman kasaplar─▒ imtihandan ge├žiriyoruz. Bu ki┼čilerin; be┼č vakit namaz k─▒lmad─▒klar─▒n─▒ tesbit edersek, o zaman Hanbel├« kutucuklar─▒na ├žarp─▒ i┼čareti koyuyoruz. F─▒k─▒h hocam─▒z hemen o belgeyi imzal─▒yor. Dolay─▒s─▒yla bu ┼čartlar─▒ mutlaka kontrol ediyoruz. ├ç├╝nk├╝ bu sertifikalama ├žal─▒┼čmalar─▒ sonucunda verdi─čimiz belgenin b├╝t├╝n d├╝nyada, muhtelif mezhepler bak─▒m─▒ndan ge├žerli olmas─▒ gerekiyor. Bizden sertifika alan kurumlara soruyorsunuz: ÔÇťBizim belgemizle ka├ž ├╝lkeye ihracat yapabiliyorsunuz?ÔÇŁ diye… Baz─▒lar─▒ 70, baz─▒lar─▒ 80, baz─▒lar─▒ 30 diyor. Demek ki, bug├╝n d├╝nya ├╝zerinde bizim verdi─čimiz sertifikayla ├že┼čitli ├╝lkelere rahatl─▒kla ├╝r├╝n ihra├ž edilebilecek bir ortam meydana getirdik ki, bu ├žok ├Ânemli bir husus.

D├╝nyadaki m├╝sl├╝man ├╝mmetin, hel├ól g─▒dalarla beslenir duruma gelebilmesinin; hem kendilerini, hem de b├╝t├╝n insanl─▒─č─▒ kurtaracak ├Ânemli bir ad─▒m olaca─č─▒na inan─▒yorum. ├ç├╝nk├╝ Allah Te├ól├ó; ┬źHel├ól ve tayyib g─▒dalarla beslenin.┬╗ buyuruyor. ┬źE─čer aksine hareket ederseniz, ┼čeytan─▒n ad─▒mlar─▒na uymu┼č olursunuz. Ona uydu─čunuz zaman, hay─▒rl─▒ i┼čler yapamazs─▒n─▒z.┬╗ (Bkz. el-Bakara, 168)

Ba┼čka ├óyet-i ker├«melere bakt─▒─č─▒m─▒z zaman;

ÔÇť…Sizin du├ón─▒z yoksa, sizin k─▒ymetiniz nedir?..ÔÇŁ (el-Furk─ün, 77) buyuruyor Cen├ób-─▒ Hak.

Peygamberimiz -sallâllâhu aleyhi ve sellem-;

ÔÇťYedi─či haram, i├žti─či haram, giydi─či haram. Onun hi├žbir du├ós─▒ kabul olmaz ki…ÔÇŁ buyuruyor. B├Âyle s─▒n─▒rlar i├žerisinde bulunan bir m├╝sl├╝man─▒n ├žok dikkatli olmas─▒ gerekiyor ki, biz bunu temin etmeye ├žal─▒┼č─▒yoruz. Bizim sertifikalar─▒m─▒z takv├ó ├žizgisini ya┼čamak isteyen bir m├╝sl├╝man─▒ kesinlikle tatmin edecek bir ├žizgidir. ├ç├╝nk├╝ biz hem hel├ól, hem de tayyib ┼čartlar─▒n─▒ ar─▒yoruz. Toplumda genellikle bu tayyib ┼čartlar─▒ unutulur. ÔÇťHel├ól belli, haram belliÔÇŁ denir. Fakat bunlar─▒n aras─▒nda ┼č├╝pheli olan bir saha var. Neden ona bakm─▒yoruz? ÔÇť┼×├╝pheli olanlardan da uzak durun!ÔÇŁ buyuruyor Peygamberimiz.

O h├ólde, sa─čl─▒─ča zararl─▒, temizlik ┼čartlar─▒n─▒ ihtiv├ó etmeyen bir maddeyi de hel├ól diye t├╝ketemeyiz. Biz; hem tayyib, hem hel├ól, hem sa─čl─▒kl─▒, hem de kaliteli olmas─▒ ┼čartlar─▒n─▒ aramak zorunday─▒z. Bizim standard─▒m─▒z bu ├Âzellikleri sa─čl─▒yor. Dolay─▒s─▒yla b├Âyle bir maddeyle ya┼čayan ister m├╝slim, ister gayri m├╝slim olsun; hem sa─čl─▒─č─▒n─▒, hem de m├ónev├« hayat─▒n─▒ d├╝zene sokma f─▒rsat─▒ yakalar. Neden? ├ç├╝nk├╝, Cen├ób-─▒ HakkÔÇÖ─▒n izin verdi─či ├žizgide bir g─▒dayla beslenir duruma geliyor ki, All├óhÔÇÖ─▒n izniyle belki inanc─▒nda bir zay─▒fl─▒k, ne bileyim bir eksiklik, bir sap─▒kl─▒k varsa, bu temiz ve sa─čl─▒kl─▒ g─▒dalarla insan belki bir m├╝ddet sonra, tersine, iyi tarafa bir d├Ân├╝┼č yapabilecek duruma gelir.

Y├╝zak─▒: Efendim, biraz ├Ânce f─▒r├ža ├Ârne─čini verdiniz. 2005 y─▒l─▒ndan bu yana kar┼č─▒la┼čt─▒─č─▒n─▒z ├žok ├žarp─▒c─▒ ├Ârnekler var m─▒? Okuyucular─▒m─▒z─▒n dikkat etmesi gereken…

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: ├çok ├Ârnek var. Mesel├ó ┼ču anda piyasada f─▒r├ža ├╝zerine maalesef dedi─čimiz ├žizgide hel├ól sertifikas─▒ alan bir firma dah├« yok.

Bunun haricinde, domuz kemik ve derilerinden yap─▒ld─▒─č─▒n─▒ y├╝zde doksan bildi─čimiz jel├ótin diye bir madde var. Bu jel├ótin maddesinin malesef girmedi─či yer yok. Yumu┼čak ┼čeker dedi─čimiz ┼čekerlerde; sucuk, salam, sosislerde; dondurmalarda, daha bilemedi─čimiz bir├žok ├╝r├╝nde; hatt├ó kozmetik ├╝r├╝nlerde ve il├ó├ž kaps├╝llerinin kab─▒nda. Bizim sertifikalar─▒m─▒zda kaps├╝llere izin vermiyoruz. M├╝sl├╝manlar─▒n kaps├╝ll├╝ il├ó├ž kullanmalar─▒n─▒ istemiyoruz. Neden? ├ç├╝nk├╝ kaps├╝l├╝n b├╝y├╝k ├žo─čunlukla domuzdan yap─▒lan bir madde i├žerdi─čini biliyoruz. Fakat bu ├Ârnekler o kadar ├žok ki bazen ipin ucunu maalesef yakalayam─▒yoruz.

Mesel├ó ├že┼čit ├že┼čit unlu ├╝r├╝nler var. Bu ├╝r├╝nlerin baz─▒lar─▒nda kullan─▒lan bir katk─▒ maddesi var. Sistein ismiyle an─▒l─▒yor. Maalesef bu sistein bug├╝n y├╝zde seksen, y├╝zde doksan domuz k─▒l─▒ndan veya insan sa├ž─▒ndan yap─▒lan bir madde. Bunu yufkac─▒s─▒ da, b├Ârek├žisi de kullan─▒yor. Hatt├ó il├ó├ž sekt├Âr├╝nde mesel├ó, grip veya balgam s├Âkt├╝r├╝c├╝ il├ó├ž ihtiyac─▒ oldu─ču zaman, bu maddeyi koyuyorlar ve insano─člunun sa─čl─▒─č─▒na kavu┼čmak i├žin alaca─č─▒ il├ó├ž bile haram ihtiv├ó ediyor.

Gliserinde de ayn─▒ ┼čekilde s─▒k─▒nt─▒ya sahibiz. ├ç├╝nk├╝ hayvandan yap─▒lan bir madde de olabilir ve istemedi─činiz bir hayvandan yap─▒lm─▒┼č olabilir.

Mesel├ó patates cipsi, m─▒s─▒r cipsi diye takdim edilen g─▒dalar─▒n hemen hemen hi├žbirini ├žocuklar─▒m─▒za kesinlikle t├╝kettirmememiz gerekir. ├ç├╝nk├╝ i├žerisine ├Âyle katk─▒ maddeleri koymu┼člar ki, ├žocu─čunuzu 8-10-15 y─▒l sonra kanser riskiyle, beyinle ilgili birtak─▒m hastal─▒klarla m├╝cadele eder duruma getirecek ├Âzelliklere sahip.

─░┼čte bunun i├žin bir zevk u─čruna bu maddeleri ├žocuklar─▒m─▒za yedirmememiz gerekir. Onun i├žin ─░sl├óm├« terbiyemize, ─░sl├óm├« e─čitimimize a─č─▒rl─▒k vererek ├Ân pl├óna ├ž─▒karmam─▒z gerekiyor. ├çoluk ├žocuk bu e─čitimden mutlaka evlerinizde kitaplarla, videolarla, televizyon imk├ónlar─▒yla bu bilgileri bir an evvel almam─▒z gerekir.

├ç├╝nk├╝ bize unutturulmu┼č. ─░sl├óm├« hayat tarz─▒m─▒z, hel├ól hayat tarz─▒m─▒z unutturulmu┼č; rekl├ómlarla tamamen bizim tasvip etmedi─čimiz bat─▒ ahl├ók─▒ dedi─čimiz ve bizim hi├žbir zaman onaylamad─▒─č─▒m─▒z bir sisteme yava┼č yava┼č, ├žoluk ├žocuk s├╝r├╝klenir duruma geliyoruz.

Yüzakı: Bir de kola firmaları Ramazan ayında iftar sofralarında kola reklâmları yapıyorlar. Bu konuda ne dersiniz?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: ├çok b├╝y├╝k yanl─▒┼č, m├╝sl├╝manlara ├žok b├╝y├╝k bir hakaret. Ben bunu bir m├╝sl├╝man─▒n y├╝z├╝ne baka baka hakaret ediyorlarm─▒┼č ┼čeklinde kabul ediyorum. ├ç├╝nk├╝ iftarla kolan─▒n ba─čda┼č─▒r hi├žbir taraf─▒ yok. Bir kere kola dedi─čimiz ┼čey tamamen yabanc─▒. AmerikaÔÇÖda a┼ča─č─▒ yukar─▒ 1890ÔÇÖl─▒ y─▒llarda Yahudi bir eczac─▒n─▒n ├ž─▒kard─▒─č─▒ bir i├žki modeli. Daha ├Âncesinde ┼čarapla ba┼člam─▒┼člar. Koka; yapraklar─▒ndan kokain maddesinin elde edildi─či bir bitki. Kola da kafein dedi─čimiz uyar─▒c─▒ maddenin ├╝retildi─či bir bitki… Bu ikisinin ekstrat─▒n─▒ (├Âz├╝t├╝n├╝) alarak, ┼čeker ve suyla kar─▒┼čt─▒r─▒nca koka kola meydana geliyor. En basit tarif bu ┼čekilde. Kola h├óline gelebilmesi i├žin boya maddeleri, sunÔÇś├« ┼čekerler, birtak─▒m koruyucu maddeler kullanarak, daha da komplike ve zararl─▒ taraf─▒n─▒ ├žo─čaltmak s├╗retiyle bir sistem meydana getirilmi┼č. Bizim orucumuzu a├žmak i├žin bunu kullanmam─▒z─▒n hi├žbir izah─▒ yok. Ama maalesef bug├╝n bir├žok m├╝sl├╝man aile, bu propagandalara uyarak 3 litrelik o b├╝y├╝k ┼či┼čelerden al─▒yorlar, iftar sofralar─▒n─▒n ba┼č k├Â┼česine koyuyorlar. ─░n┼č├óallah bu sene bu hatalar─▒ yapmazlar. Onun yerine g├╝zel g├╝zel sular─▒n─▒, ayranlar─▒n─▒, s├╝tlerini, ho┼čaflar─▒n─▒, limonatalar─▒n─▒, ┼čerbetlerini koyarlar, eski us├╗l├╝m├╝ze uygun iftar sofralar─▒n─▒ ger├žekle┼čtirme imk├ón─▒ bulurlar. Buna benzer ├╝z├╝c├╝ uygulamalar var. M├╝sl├╝manlar─▒ bu duygularla istismar ederek, rekl├óm konusu yap─▒p; ├╝r├╝nlerini, m├╝sl├╝manlara satmaya ├žal─▒┼č─▒yorlar. Buna ├žok dikkat etmemiz l├óz─▒m. Onlar elbette satmaya ├žal─▒┼čacak. Ama bizler ak─▒ll─▒ olmak zorunday─▒z. ├ç├╝nk├╝ bizler m├╝sl├╝man─▒z, her ┼čeyi kabul etmek zorunda de─čiliz. Mutlaka cemiyetimize, d├«nimize, sa─čl─▒─č─▒m─▒za uygun olanlar─▒ tercih etmek zorunday─▒z.

├ç├╝nk├╝ bat─▒ gibi biz de zevk alma duygusu i├žin ya┼čayan bir toplum de─čiliz. Bat─▒l─▒lar buna Hedonizm diyorlar, yani zevk alma ihtir├ós─▒… Maalesef insanlar, bat─▒n─▒n kaynaklar─▒na g├Âre -tabiri c├óizse- sadece zevk alan hayvanlar meydana getirmeye ├žal─▒┼č─▒yor.

Bizler e┼čref-i mahl├╗k─üt─▒z. Yani Allah bizi yarat─▒lm─▒┼člar─▒n en ┼čereflisi olarak halk etti. Dolay─▒s─▒yla biz insanl─▒k ├Âzelliklerimizi mutlaka b├╝t├╝n d├╝nyada g├Âstermek zorunday─▒z. Biz her ┼čeyi t├╝ketemeyiz. Ancak All├óhÔÇÖ─▒n izin verdi─či ┼čeyleri t├╝ketebiliriz. ├çoluk ├žocu─čumuza da ayn─▒ telkinleri yapmak zorunday─▒z. ┼×imdi maalesef, bug├╝n ├žocuklar─▒m─▒z ekseriyetle bizim kontrol├╝m├╝zde de─čil. ├çevrenin telkini alt─▒nda. Markete g├Ât├╝rd├╝─č├╝n├╝z zaman sizin inanc─▒n─▒za uygun g─▒da maddelerini almak istemiyorlar.

Y├╝zak─▒: Bahsetti─činiz, hemen tesirini g├Âstermeyen y─▒llar i├žerisinde etki eden zehirler ├žok ├Ânemli. Bunu biraz daha a├žar m─▒s─▒n─▒z?

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Mevl├ón├ó HazretleriÔÇÖnin bir s├Âz├╝ var, ├žok dikkatimi ├žekiyor. Diyor ki:

ÔÇťB├╝t├╝n haramlar da ┼čarap gibi sarho┼č edici olsayd─▒ kim sarho┼č kim ay─▒k o zaman belli olurdu.ÔÇŁ

Bug├╝n yedi─čimiz, i├žti─čimiz g─▒dalar ┼čarap gibi, birden bire bizi sarho┼č etmiyor. Ama baz─▒ maddeler, bizi b├Âyle yava┼č yava┼č sarho┼č ediyor, yani bizi hasta ediyor. Bak─▒yorsunuz 10 y─▒l sonra kanser olmu┼č. Niye kanser olmu┼č, sebebini bilmiyor. Avrupa ├Âyle de─čil. Ara┼čt─▒r─▒yor.

Mesel├ó; ─░ngiltereÔÇÖde bir klinik ├žal─▒┼čmas─▒, bize bir meseleyi g├Âsteriyor: Bildi─čimiz gibi pek ├žok han─▒m g├Â─č├╝s kanserine yakalan─▒yor ve bu organlar─▒ ameliyatla al─▒n─▒yor. Bahsetti─čimiz klinik, bu meselenin ard─▒na d├╝┼čm├╝┼č. Acaba bu han─▒mlar neden g├Â─č├╝s kanserine yakalan─▒yor, sebep ne? Evet bir kanser var ama, onlar bu kanseri yapan t├╝m├Ârleri inceleyip, i├žindeki kimyev├« maddeleri ara┼čt─▒r─▒yor. Bir de bak─▒yorlar ki, hepsinde ayn─▒ kimyev├« madde var. Bu sefer han─▒mlara soruyorlar. ┬źSiz g├╝nl├╝k hayat─▒n─▒z─▒ bir anlat─▒r m─▒s─▒n─▒z?┬╗ Hepsini dinliyorlar. Y├╝zlerce han─▒mla yap─▒lan g├Âr├╝┼čmelerin sonucunda var─▒lan sonu├ž ┼ču: Bu han─▒mlar─▒n hepsi a┼ča─č─▒ yukar─▒ ayda bir, alt─▒ ayda bir veya senede bir defa olmak ├╝zere sa├žlar─▒n─▒ boyatm─▒┼člar. T├╝m├Ârde sa├ž boyas─▒nda bulunan kimyev├« maddeyi tesbit etmi┼čler.

D├╝┼č├╝n├╝n gayet masum. Bir han─▒m kuaf├Âre gidiyor, sa├ž─▒n─▒ sar─▒ya veya kahverengiye boyat─▒yor. Belki zevkine g├Âre g├╝zel bir g├Âr├╝n├╝me kavu┼čuyor ama m├ólesef h├ódisenin fark─▒nda de─čil. Bunu s─▒kl─▒kla tekrar etti─či i├žin bir m├╝ddet sonra o kimyev├« madde v├╝cuda ciltten giriyor. Sa├ž─▒ boyuyor ama o madde sa├ž diplerinden v├╝cuda giriyor, g├Â─č├╝se gidip orada yerle┼čiyor ve bu t├╝m├Âr├╝ olu┼čturuyor. Bak─▒yorsunuz 15-20 y─▒l sonra o han─▒m─▒n o uzvu ameliyatla al─▒nm─▒┼č. Bunun kayna─č─▒ sadece bir zevk u─čruna yap─▒lan bir boyama i┼člemi. De─čer mi?

Bug├╝n bir├žok kimyev├« madde; g─▒dalar─▒m─▒za, kulland─▒─č─▒m─▒z ├že┼čitli maddelere sokuluyor. Ama maalesef sadece t├╝ccar─▒ zengin ediyor. Bizi de sadece ge├žici bir zevk sahibi yap─▒yor ama neticede hayat─▒m─▒z zehir oluyor. Bunlara kar┼č─▒ bir m├╝sl├╝man─▒n ak─▒ll─▒ olmas─▒ ve ├Âl├ž├╝lere dikkat etmesi gerekiyor. Bizim d├«n├« ├Âl├ž├╝lerimiz ├žok m├╝kemmel. Bu d├«n├« ├Âl├ž├╝lerimize hep ri├óyet etti─čimiz takdirde hem d├╝nyam─▒z─▒, hem de ├óhiretimizi rahatl─▒kla kazanm─▒┼č olaca─č─▒z. ├ç├╝nk├╝ bu re├žeteyi veren, bu sistemi kuran Cen├ób-─▒ Hak. O -celle cel├ól├╝h├╗- yanl─▒┼č bir ┼čey yapar m─▒? Yanl─▒┼č bir re├žete yazar m─▒? Bu kadar ├Âl├ž├╝ye sahibiz ama bu re├žetede ┼čunlar ┼čunlar yaz─▒l─▒ dendi─či zaman, sanki herhangi bir insan s├Âylemi┼č gibi burun k─▒v─▒r─▒yoruz. D├╝nya hayat─▒nda bu re├žeteye g├Âre ya┼čarsan─▒z, hem d├╝nyan─▒z─▒ hem de ├óhiretinizi m├ómur edersiniz. Bizim bug├╝n akl─▒m─▒z─▒ ba┼č─▒m─▒za toplay─▒p, All├óhÔÇÖ─▒n bize sundu─ču, lutfetti─či bu ├Âl├ž├╝lere bir an evvel sahip olmam─▒z ve toplumdaki bu ihtiya├žlar─▒m─▒z─▒ bu kaynaklara uygun ┼čekilde temin etmeye gayret etmemiz l├óz─▒m.

Y├╝zak─▒: Efendim Allah r├óz─▒ olsun, te┼čekk├╝r ederiz, bu ├žok ├Ânemli sahada hizmet veren G─░MDESÔÇÖe faaliyetlerinde ba┼čar─▒lar dileriz.

Dr. H. K├ómi B├ťY├ťK├ľZER: Ben de te┼čekk├╝r ederim.