Ricâl-i kibar;

“İki cihan, bir gönül için yaratılmıştır.” buyuruyorlar; Allah Teâlâ -celle celâlühû-’nun insana lutfettiği değeri ifade sadedinde.

Nitekim; Kur’ân-ı Kerim’de de insanın önüne serilen sonsuz nimetleri beyan muvâcehesinde;

“O; göklerde ve yerde bulunan her şeyi, kendinden bir lütuf olarak sizin hizmetinize vermiştir. Şüphesiz, bunda düşünen topluluklar için ibret ve deliller vardır.” (el-Câsiye, 13) buyuruluyor. İlâhî sıfatlardan hisse alma gibi, fevkalâde ulvî bir ihsanla şereflenen ve teçhiz edildiği idrak üstü yüksek değerlerle yeryüzünde «halîfe» olarak takdir buyurulan bu «îcad bedîası»; «elest bezmi»nde yüce Hālik’ı ile yaptığı mîsakla, O -celle celâlühû-’yu Rab olarak kabul etmiştir. Ezelde yapılan bu kulluk taahhüdü, insanın takip etmeye söz verdiği istikamettir; uymakla mükellef olduğu değerler manzûmesidir.

Rahmetli anneannem iğde ağaçları çiçek açtığı zaman birkaç çiçekli dal keser, penceresinin genişçe pervazına koyardı. Bilmem bilir misiniz, iğde çiçekleri mis gibi kokar. Ben de o kokuyu doya doya içime çekmek isterdim. Ama ne yazık ki ilk nefeste kokuyu hisseder; ikinci, üçüncü seferde koku almazdım. Hattâ kokuyu hissedemeyince çiçekler kokusunu kaybetti zannederdim. Ama dışarıya çıkıp dolaşıp geri geldiğimde yine kokuyu hissedince anlardım ki meğer burnum kokuya alışırmış da bu yüzden hissedemezmişim.